PAL en NTSC: wat is het verschil en werkt mijn game?

Wat zijn PAL en NTSC?

PAL en NTSC zijn oorspronkelijk twee manieren om kleurentelevisie uit te zenden. Europa gebruikte vooral PAL, Noord-Amerika en Japan NTSC. Gamemakers namen die namen over voor hun regio's. In de gamewereld zie je daarom meestal drie regio's:

• PAL: Europa (en onder meer Australië).
• NTSC-U/C: Verenigde Staten en Canada.
• NTSC-J: Japan.

Wat is regiovergrendeling?

Bij veel consoles werkt een game alleen als hij uit dezelfde regio komt als de console. Dat heet regiovergrendeling of 'region lock'. Fabrikanten deden dat op verschillende manieren.

• De NES had een chip in de console en in elke cartridge. Die chips moeten bij elkaar passen, anders start de game niet.
• Bij de SNES hebben Amerikaanse en Japanse cartridges een andere vorm, en blokkeert een chip ook PAL-games op een NTSC-console en andersom.
• De PlayStation en PlayStation 2 werken met drie regio's. Een Europese console speelt geen Amerikaanse of Japanse discs zonder aanpassing.
• Bij de Xbox 360 verschilt het per game: de maker bepaalde of een game in andere regio's werkt.

Welke consoles zijn regiovrij?

Er zijn ook consoles waarbij de regio niet uitmaakt voor games. De Game Boy, Game Boy Color en Game Boy Advance zijn regiovrij. De PlayStation 3 is op een paar uitzonderingen na regiovrij, de PlayStation 4 ook. De Nintendo Switch is regiovrij, met als uitzondering het Chinese model en de Chinese cartridges. Speel je oude PlayStation-games op een PlayStation 3, dan blijft de regio van die oude disc wel gelden.

De Mega Drive zit ertussenin: veel games werken in elke regio, maar sommige games controleren de regio zelf, en Japanse cartridges passen niet altijd in een westerse console.

Bron: Wikipedia, Regional lockout en CIC (Nintendo).

Waarom lopen PAL-games soms trager?

Oude Europese tv's verversen het beeld 50 keer per seconde (50 Hz). Amerikaanse en Japanse tv's deden dat 60 keer per seconde (60 Hz). Veel games uit die tijd waren gemaakt voor 60 Hz. Bij de Europese versie werd de game vaak niet aangepast, maar gewoon op 50 Hz gezet. Daardoor liepen sommige PAL-games merkbaar trager en had het beeld soms zwarte randen.

Dat gold niet voor elke game. Sommige makers pasten hun Europese versie wel goed aan. Op latere consoles kreeg je soms een keuze tussen 50 en 60 Hz bij het opstarten. Wil je het zeker weten, zoek dan de naam van de game op met 'PAL 50Hz'.

Bron: Nintendo Life over het PAL-probleem en VGC over 50 en 60 Hz.

Hoe zie je de regio van een game?

• Kijk op de doos: op Europese games staat vaak "PAL". Nieuwere Europese games hebben een PEGI-leeftijdslogo, Amerikaanse games een ESRB-logo.
• Kijk naar de taal op doos en handleiding. Een handleiding in meerdere Europese talen wijst op een Europese uitgave.
• Bij cartridges staat vaak een code op het label of op de achterkant. Vergelijk die met een bekende goede uitgave.
• Twijfel je, vraag de verkoper dan om een foto van de achterkant van de doos en van het label.

Kun je de regiovergrendeling omzeilen?

Bij sommige consoles kan dat met een adapter of een aanpassing in de console. Dat werkt niet altijd en een aanpassing doe je op eigen risico. Bij een console met een andere netspanning heb je ook een passende voeding nodig. Voor de meeste mensen is het eenvoudigste: koop games uit dezelfde regio als je console.

Waar let je op in ReplayCrate?

In de catalogus kies je eerst het platform. Bij een aanbieding staat de uitvoering, zoals compleet of alleen de game. Lees in de omschrijving ook de regio en de taal. Staat de regio er niet bij, vraag het dan na voordat je iets koopt. Lees ook retro console kopen: waar let je op?